ความแตกต่างของวงจรไฟ้าอนุกรม ขนาน และ แบบผสม

ความแตกต่างของวงจรไฟฟ้าอนุกรม ขนาน และ แบบผสม

     ระบบไฟฟ้าเป็นงานระบบที่มีความสำคัญมากในชีวิตประจำวัน เป็นระบบงานพื้นฐานที่เหล่าช่างติดตั้งงานระบบอื่นจำเป็นจะต้องมีความรู้ เพราะในบทความนี้จึงขอนำเสนอเกร็ดความรู้เล็กๆ น้อยๆ เกี่ยวกับเรื่องวงจรในระบบไฟฟ้า ว่าในการติดตั้งระบบไฟฟ้า มีรูปแบบการต่อวงจรไฟฟ้าแบบใดบ้าง และในแต่ละแบบมีข้อดีหรือคุณสมบัติพิเศษอย่างไรบ้าง

การต่อวงจรไฟฟ้า

     ตามปกติวงจรไฟฟ้าใด ๆ จะมีความเปลี่ยนแปลงและคุณสมบัติต่อกระแสไฟฟ้า แรงดันไฟฟ้าแตกต่างกันไป ตามแต่ วิธีการต่อวงจรนั้น ๆ และตามการเปลี่ยนแปลงตัวต้านทานหรืออุปกรณ์ไฟฟ้านั้นด้วย ซึ่งเรามีวิธีการต่อวงจรไฟฟ้าได้ 3 แบบ คือ

     1. การต่อแบบอนุกรม (Series Circuit) 
     2. การต่อแบบขนาน (Parallel Circuit) 
     3. การต่อแบบผสม (Compound Circuit)

1. วงจรไฟฟ้าแบบอนุกรม หมายถึง การนำอุปกรณ์ไฟฟ้ามาต่อเรียงลำดับกันไป โดยนำปลายด้านใดด้านหนึ่งของอุปกรณ์ตัวที่หนึ่งมาต่อกับอุปกรณ์ตัวที่สอง จากนั้นนำปลายที่เหลือของอุปกรณ์ที่สอง ไปต่อกับอุปกรณ์ตัวที่สาม และต่อในลักษณะที่เรียงกันไปเรื่อย ๆ จนถึงอุปกรณ์ตัวสุดท้ายให้ต่อปลายที่เหลือเข้ากับแหล่งกำเนิดไฟฟ้าวงจรไฟฟ้าแบบอนุกรม

2. วงจรไฟฟ้าแบบขนาน หมายถึง การนำอุปกรณ์ไฟฟ้าตั้งแต่ 2 ตัวขึ้นไปมาต่อเรียงแบบขนานกัน โดยนำปลายด้านเดียวกันของอุปกรณ์แต่ละตัวมาต่อเข้าด้วยกัน แล้วต่อปลายของอุปกรณ์แต่ละตัวที่ต่อกันแล้วนั้นเข้ากับแหล่งกำเนิดไฟฟ้า

วงจรไฟฟ้าแบบขนาน

     จากตัวอย่างการต่อวงจรไฟฟ้าข้างต้น พบว่าหลอดไฟสองดวงที่เชื่อมต่อกันแบบขนานจะให้แสงสว่างรวมทุกหลอดมากกว่า เพราะกระแสไฟฟ้าในวงจรมีปริมาณมากกว่า และถ้าหลอดไฟหลอดใดหลอดหนึ่งชำรุด หลอดไฟที่เหลือก็ยังคงสามารถใช้งานได้ เนื่องจากยังคงมีตัวนำไฟฟ้าหรือสายไฟฟ้าที่สามารถนำกระแสไฟฟ้าให้ ไหลผ่านหลอดไฟดวงอื่นได้ครบวงจร แตกต่างจากการต่อหลอดไฟแบบอนุกรม ซึ่งหากมีหลอดไฟดวงใดดวงหนึ่งใช้งานไม่ได้ ก็จะทำให้หลอดไฟที่เหลือไม่สามารถใช้งานได้ทั้งหมด เนื่องจากกระแสไฟฟ้าไม่สามารถไหลผ่านวงจร เพราะมีตัวนำไฟฟ้าหรือสายไฟเส้นเดียวกัน

ดังนั้นข้อแตกต่างระหว่างการต่อวงจรไฟฟ้า แบบอนุกรม กับ แบบขนาน จึงได้ผลสรุปดังนี้

แบบอนุกรม อุปกรณ์ทุกตัวต่อทอดยาวเรียงกัน หากตัวใดตัวหนึ่งชำรุด อุปกรณ์ตัวอื่นไม่สามารถใช้งานได้

แบบขนาน อุปกรณ์ทุกตัวต่อแยกขนานกัน หากตัวใดตัวหนึ่งชำรุด อุปกรณ์ตัวอื่นยังสามารถใช้งานได้ปกติ

     นอกจากนี้การนำอุปกรณ์ไฟฟ้ามาต่อแบบอนุกรมและขนานแล้ว ก็ยังสามารถนำเซลล์ไฟฟ้ามาต่อแบบอนุกรมและขนานได้เช่นกัน การนำเซลล์ไฟฟ้ามาต่อกันแบบอนุกรมหรือต่อแบบขนานนั้น จะทำให้เรามองเซลล์ไฟฟ้าทั้งหมดรวมกันเป็นแหล่งจ่ายพลังงานแหล่งหนึ่งได้

     การนำเซลล์ไฟฟ้ามาต่อกันแบบขนาน แรงดันไฟฟ้าจะเท่ากับแรงดันไฟฟ้าเพียงเซลล์เดียว แต่จะทำให้จ่ายไฟฟ้าได้มากหรือจ่ายได้นานกว่าการใช้เซลล์ไฟฟ้าเพียงเซลล์เดียว

     ส่วนการนำเซลล์ไฟฟ้ามาต่อกันแบบอนุกรมนั้น จะทำให้พลังงานหรือแรงดันไฟฟ้ารวม หาได้จากผลรวมของแรงดันไฟฟ้าแต่ละเซลล์ เมื่อแรงดันมากขึ้นจะทำให้กระแสไฟฟ้าที่ไหลในวงจรมีค่ามากขึ้น

การต่อเซลล์ไฟฟ้าแบบอนุกรม

     ดังนั้นหากนำเซลล์ไฟฟ้าที่มีแรงดันไฟฟ้าแต่ละเซลล์เท่ากันมาต่อกันแบบอนุกรม จะทำให้ได้ผลรวมของแรงดันไฟฟ้ามากกว่าการต่อแบบขนาน หรือหากต่อในวงจรไฟฟ้าของหลอดไฟ ก็จะทำให้หลอดไฟของวงจรที่ต่อเซลล์ไฟฟ้าแบบอนุกรมสว่างมากกว่าวงจรที่ต่อเซลล์ไฟฟ้าแบบขนานนั่นเอง

     สรุปได้ว่า การต่อวงจรไฟฟ้าแบบอนุกรมหรือขนานนั้น มีข้อดี – ข้อเสียแตกต่างกัน ขึ้นอยู่กับวัตถุประสงค์ในการใช้งาน หรือบางครั้งต้องต่อวงจรแบบผสม คือมีทั้งแบบอนุกรมและขนาน

การต่อแบบผสม (Compound Circuit)

วงจรไฟฟ้าแบบผสม

     การต่อแบบผสม คือ การต่อวงจรทั้งแบบอนุกรมและแบบขนานเข้าไปในวงจรเดียว การต่อแบบนี้ โดยทั่วไปไม่นิยมใช้กัน เพราะเกิดความยุ่งยาก จะใช้กันแต่ในทางด้านอิเล็กทรอนิกส์เป็นส่วนใหญ่ เช่น ตัวต้านทานตัวหนึ่ง ต่ออนุกรมกับตัวต้านทานอีกตัวหนึ่ง แล้วนำตัวต้านทานทั้งสองไปต่อขนานกับตัวต้านทานอีกชุดหนึ่ง ดังในรูป 

     จะสังเกตเห็นได้ว่าลักษณะการต่อวงจรแบบผสมนี้เป็นการนำเอาวงจรอนุกรมกับขนานมารวมกัน และสามารถประยุกต์เป็นรูปแบบอื่น ๆ ได้ ขึ้นอยู่กับการนำไปใช้งานให้เหมาะสม เพราะการต่อแบบผสมนี้ไม่มีกฎเกณฑ์ตายตัว เป็นการต่อเพื่อนำค่าที่ได้ไปใช้กับงานอย่างใดอย่างหนึ่ง เช่น ในวงจรอิเล็กทรอนิกส์ เป็นต้น

#27 โดย: auto8341 [IP: 122.155.46.xxx]
เมื่อ: 2021-01-18 18:09:21
ก็ๆ พ พอได้
#30 โดย: นุช [IP: 27.55.78.xxx]
เมื่อ: 2021-01-21 21:59:30
ทำไมคนที่มาคอมเม้นพิมพ์แต่คำหยาบกันละค่ะ
#31 โดย: นรนัจร [IP: 101.51.255.xxx]
เมื่อ: 2021-02-02 01:48:02
พวกคุณเขียนเเบบนี้ทําไม
#32 โดย: แบร์ [IP: 49.228.122.xxx]
เมื่อ: 2021-02-04 06:14:25
ไม่เข้าใจค่ะว่านี่คือมาหาความรู้ดีๆ จู่ๆก็มาเจอคอมเมนต์แบบคนไม่มีการศึกษา จู่ๆมาพิมพ์ด่ากันแทนที่จะพิมพ์ให้กำลังใจคนทำหรืออะไรที่เกี่ยวกับความรู้ไม่ใช่อะไรที่มันดู... นะคะ
#33 โดย: ไม่ต้องรู้ [IP: 223.24.148.xxx]
เมื่อ: 2021-02-08 11:17:57
แกคืออะไรอ่ะเค้ามาสอนแต่มาพูดจาแบบทุเรศมากเม้นบางเม้นนี้คือแบบเห็นเลยว่าทางบ้านนี้สอนมาแบบไหน
#34 โดย: Kookkook [IP: 124.120.82.xxx]
เมื่อ: 2021-02-09 15:07:29
ว้อท...
#35 โดย: แพรว [IP: 223.24.190.xxx]
เมื่อ: 2021-02-11 01:49:56
พวกไม่มีมันสมองเด็กเขาจะเอาไว้เรียนพวกมึงหัวโปกไม่มีสาระ
#36 โดย: ซู่ซ่า [IP: 182.232.192.xxx]
เมื่อ: 2021-02-11 01:52:56
เออช่ายๆๆ5555
#37 โดย: ตู่123 [IP: 1.20.215.xxx]
เมื่อ: 2021-02-16 07:22:27
ไอ้พวกไม่มีสมองพิมพ์แล้วไม่คิด
#54 โดย: ตร. [IP: 1.20.235.xxx]
เมื่อ: 2021-02-23 03:42:36
เบอร์ผม191โทรมาได้ตลอด24ช.ม.
#55 โดย: ผมหล่อครับ​ [IP: 223.24.150.xxx]
เมื่อ: 2021-02-23 06:51:18
ผมโสดคับ
#57 โดย: กวินธิดา [IP: 1.46.37.xxx]
เมื่อ: 2021-02-28 04:39:16
ด่ากันเพื่อ??
#58 โดย: วิศรุต [IP: 1.46.227.xxx]
เมื่อ: 2021-03-06 14:32:18
อ่านแล้วไม่เข้าสมองเลยอ่านปุ๊บลืมปั๊บ ใช่กูไม่มีสมอง
#59 โดย: ะีะ่ีีึ่ัี2 [IP: 223.205.249.xxx]
เมื่อ: 2021-03-09 04:26:17
ำพพภำถเะพถัั
#61 โดย: ไอ้หมํ่า [IP: 223.205.249.xxx]
เมื่อ: 2021-03-09 04:27:49
มีไรทักมาใอชายย นพนัน
#63 โดย: :) [IP: 49.49.223.xxx]
เมื่อ: 2021-03-09 13:45:11
เม้นอะไรให้เกียรติคนทำ site ด้วยนะคะ
#64 โดย: เเมว [IP: 159.65.137.xxx]
เมื่อ: 2021-04-21 06:13:10
ไม่ได้ขึ้นอยู่กับการศึกษาหรอกครับมันขึ้นอยู่ดับจิตสำนึกมากกว่านะ เค้าอยากจะเม้นอะไรก็เม้นไปถ้าเราเห็นว่าไม่ดีก็เเค่มองผ้านครับจะเก็บคิดทำไมเนาะอย่าไปเสียเวลากับคนเเบบนี้เลยครับ
#65 โดย: เราเป็นใคร??? [IP: 171.6.234.xxx]
เมื่อ: 2021-06-23 04:21:46
แบบผสมมีข้อดีแบบไหนอ่ะครับ?
#66 โดย: บลาบลาบลา [IP: 49.228.148.xxx]
เมื่อ: 2021-06-30 16:39:35
ข้อดีของวงจรไฟฟ้าอนุกรมคืออะไรหรอคะ
#67 โดย: แมว [IP: 101.108.245.xxx]
เมื่อ: 2021-07-31 19:04:31
เกิดอะไรขึ้นกับคอมเม้นข้างบน;-;
#68 โดย: การ [IP: 223.207.242.xxx]
เมื่อ: 2021-08-01 17:55:52
เอ่อเกิดไรขึ้นกับเม้น
#69 โดย: amad3001 [IP: 49.228.34.xxx]
เมื่อ: 2021-08-02 19:50:12
เม้น 66 น่าจะดีตรงที่ว่ากำลังไฟฟ้ามันเท่ากันทั้งวงจรนะ
#70 โดย: komkrit [IP: 184.22.147.xxx]
เมื่อ: 2021-08-09 16:52:23
สุดยอด
#71 โดย: ธวัชชัย [IP: 124.120.2.xxx]
เมื่อ: 2021-09-03 09:15:53
ขอบคุณครับ ได้ความเข้าใจสำหรับคนกำลังศึกษาการต่อ power box ได้
#72 โดย: Lukked [IP: 118.173.32.xxx]
เมื่อ: 2021-09-04 11:46:50
ขอบคุณสำหรับความรู้ค่ะ
#73 โดย: DATE DAHT [IP: 1.20.215.xxx]
เมื่อ: 2021-09-05 11:02:42
"ขอบคุณสำหรับความรู้ดีๆคะ"
#74 โดย: nuttauwt254i [IP: 1.47.135.xxx]
เมื่อ: 2021-09-14 08:52:50
ระบบการต่อไฟฟ้าแบบอนุกรมเป็นอย่างไร
#75 โดย: エクセル [IP: 49.49.217.xxx]
เมื่อ: 2021-09-19 15:27:38
いくつかのコメントは非常に意味があり、いくつかは非常に無意味です。ที่พิมพ์ญี่ปุ่นเพราะไม่ต้องไอคนที่ด่ากันข้างบนมาด่าผมได้5555
#76 โดย: น่า [IP: 115.84.119.xxx]
เมื่อ: 2021-09-22 09:41:49
ขอบถุนสำลับถวามรู้ดีๆนะถะถนที่ด่าอย่าไปใส่ใจเลีย

ชื่อผู้ตอบ: